Marokko dag 22

Ait Benhaddou

Het meest beroemde leemdorp in Marokko en dat wordt dan ook ondersteund door Unesco en een samenwerkingsverband met de Belgische regering.

 Gisteravond, na aankomst op de camping, hadden we al mensen ontdekt op de grote berg achter de camping, die s'avonds prachtig oplicht in de avondzon.

's Morgens worden we door een gids bij de camping afgehaald om een bezoek te brengen aan het beroemde dorpje, waar nog steeds 10 berber families leven.

Een mooie gids, de eerste 20 minuten zijn de dames niet bij hem weg te slaan.
Nu weet meneer dat ie mooi is, want op sommige momenten neemt ie hele fotogenieke poses aan. Great pose man, kan ik niet nalaten te roepen.

En zie hier het geweldige resultaat, let vooral op de big smile van meneer.

Onze eerste horde, is het oversteken van de rivier waar we door middel van zandzakken met droge voeten aan de overkant komen.

Het is indrukwekkend wat er van klei en stro gemaakt kan worden. Zelfs de daken werden van leem gemaakt, maar komt daar tegenwoordig plastic bij.

Op weg naar de top komen we onderweg een muzikant tegen, die allerlei  atonale klanken met zijn strijkstok uit 1 snaar weet te pulken.

Ik heb geen kleingeld, loop door om Ali wat geld te vragen, ook die heeft geen kleingeld. Als we na 3 kwartier weer langskomen, weet hij mij er feilloos uit te pikken en begint me te beschimpen dat ik niet heb betaald.
En dit alles terwijl er toch, in de tussentijd, minstens 60 mensen hem zijn gepasseerd, of ik was de enige die niet had betaald, of deze man kan geld verdienen met zo een geweldig geheugen.

Op de top waait het een halve storm, maar het uitzicht is fenomenaal.

Ook ons camper park is vanaf de top van de berg prachtig te zien.

Wat onze mooie gids nog verteld is dat vele beroemde film in dit dorp zijn opgenomen. The Jewell off the Nijl, The Gladiator, Laurence of Arabie.

Nog even voor de lezeressen, dit is de gids van vandaag.

's Avonds gegeten in het restaurant van de camping, na 2 keer de niet gare kip terug gestuurd te hebben, ben ik maar aan de patat gegaan. Jammer, ook die bleek moeilijk warm verkrijgbaar.
Als slot van deze dag worden we getrakteerd op een geweldig concert van een aantal berber mannen en jongens op hun trommels. Geweldig zo deze mannen 2 kwart, 3 kwart en 4 kwart maat doorelkaar spelen, met improvisatie van het zuiverste soort.

Morgen gaan we op weg naar Zagora vlak bij de Sahara en passeren dan ook een filmset waar de gids niet zou misstaan.

Marokko dag 21

Marakech - Ait Benhaddou

Reisdag door de Hoge Atlas met de verwachtingen van neerslag, waardoor er sneeuw zou kunnen gaan vallen. De enige sneeuw die we hebben gezien was op de hoger gelegen bergtoppen van de Hoge Atlas en de borden en slagbomen van afsluitingen bij sneeuw "Barree de Neige"
Maar enerverend blijft het om op zeer smalle wegen door een prachtig landschap te rijden.

Wat verrassend is zijn de vele leemdorpen die, het woord zegt het al, enkel door leem zijn opgebouwd. Morgen gaan we een dergelijk dorp van dichtbij bekijken.

Het is ruig op de Hoge Atlas, er zijn momenten dat jezelf als verloren waant in deze woestenij.

Een en ander wordt versterkt door de enorme sterke winden die hier waaien.

Op het moment als we de Col du Tichka bereiken, ook wel de Tichka pas genoemd, staat er een verwoestende storm. Als Ali uit wil stappen om een foto te nemen (in mijn opdracht), vliegt ze bijna met deur en al het ravijn in. Op het kamp aangekomen blijkt Ali de enige te zijn die zich op de Col buiten heeft gewaagd (maar het is een mooie foto, toch?). De steentjes in haar haar worden bereidwillig door de mede reizigers uit Ali's haar verwijderd, want het leek op zandstralen, aldus de rest van het gezelschap.

Aan het eind van de middag bereiken we het dorpje Ait Benhaddou met een zeer dreigende lucht voor ons, het belooft niet veel goeds.

Maar meer dan heel veel wind komt er niet uit. En heel veel wind betekent hier  in Marokko, echt heel veel wind, de camper staat te schudden dat het een lieve lust is en onze gedachten gaan uit naar ons lieve bootje, de Fisker.

Nog even over de camping: in het route boek staat een foto met de ingang van de camping en wij rijden door totdat we de foto herkennen. We worden opgewacht door een nukkige Marokkaan die ons vraagt wat we komen doen.

Op ons antwoord "NKC" volgt een bijna vijandelijke "le Bas" hetgeen zoveel betekent als "daarginds"

Verbaasd rijden we verder de camping op en wat blijkt, de gehele camping behoorde tot vorig jaar aan 1 familie, maar zoals dat soms gaat in families, er ontstaat ruzie en dus wordt de camping in 2-en verdeeld. 

Marokko, het is een mooi land.

Marokko dag 20

Marrakech

Een "adult portion" van Marrakech zou ik het willen noemen.
Je moet het een keer gezien, gevoeld en geroken hebben, want Marrakech is van alles veel.
Neem het grote plein waar 10 tallen paardenkoetsjes  op hun klanten staan te wachten en daardoor op het plein een geur van paardepoep de overhand heeft.
Neem daarbij een dozijn apen die kunstjes moeten vertonen en/of op de foto moeten, en een stuk of 10 slangenbezweerders en de vele kruiden stalletjes en je hebt de geur van het PLace Jemaa El Fna.

Probeer een foto te maken van iemand en hij komt direct geld vragen, zeker de mannetjes die de hele dag met water leuren.

Dat water moet je niet te drinken, tenzij je diarree wilt hebben. De hele dag lopen ze met dit water te leuren, weliswaar in een waterzak met een tuitje, maar echt fris blijft het niet, zeker niet bij deze temperatuur.
Maar dit geldt ook voor de sinaasappelsap verkopers. De glazen worden omgespoeld  en dat gedurende de hele dag in 1 bakje water. En daar drink jij je  versgeperst sinaasappel drankje dan weer uit.
De aapjes en slangenbezweerders laat ik voor wat het is.
Op dit drukke plein krioelt het van de mensen en daar tussendoor schieten dan weer brommers, paardenkoetsjes of auto's. Probeer niet een weg, of aanduiding daarvan, te ontdekken want die is er niet.

De souk's in Marrakech zijn prachtig en zeer uitgebreid. Even kom ik, vlak bij het plein, in aanvaring met een wel heel opdringerige verkoper, die mij de doorgang verspert en geen nee aanvaardt. Omkeren en deze souk verlaten, om even verderop weer rustig door het labyrint van zeer smalle straatjes te wandelen. Zo smal het ook is, niet gek opkijken als er een brommer met
30 km/u door de souk komt rijden, een fiets, die een claxon nadoet, of een handkar, die maar nauwelijks tussen de rekken met uitgestalde koopwaar door kan. Maar de vriendelijkheid van de mensen hier is hartverwarmend.
Zwaar gesluierde vrouwen spreken Ali gewoon aan en zijn uiterst vriendelijk.
Het onderhandelen over een prijs is bijna een must, betaal je de vraagprijs, dan wordt je bijna uitgelachen en wordt dat beschouwd als een belediging.
Natuurlijk betaal je altijd teveel, want een bodemprijs bestaat niet.

Ali gaat met 14 dames naar een Hamam en wordt door een, naar haar zeggen, enorme negerin gescrubed  en gemasseerd, maar genoten hebben ze.

Morgen gaan we 200 km rijden naar Ait Benhaddou.
We passeren dan de Col du Tichka op 2260 meter en zullen zeker sneeuw zien.
Er wordt neerslag verwacht, wat betekent dat ook bij ons de kans bestaat dat we een sneeuwbui tegen gaan komen.

Marokko dag 19

Marrakech

Met een gids gaan we de stad in en belanden in een steriel aangelegde tuin onder architectuur van Yves Saint Laurent.
Het hoogtepunt is het "huis"van Yves en de gele vaas.

Die gele vaas. De gids geeft mij opdracht om die vaas op exact deze wijze te fotograferen want, zo heeft dat ding ook op de cover van de Vogue  gestaan.
Weliswaar in 1989, maar w.t.f. trots is ie. Als we weer een aantal vazen voorbij komen, passeren op een jolige manier de Panorama, Revu en de Margriet.

Het verkeer
Hoe zal ik het uitleggen, dachten we dat het verkeer tot nu toe een chaos is.
Marrakech slaat echt alles. Het stuift en krioelt doorelkaar dat het een lieve lust is en dan zo'n 4 rijen dik. Links of rechts inhalen is niet aan discussie onderhevig en of het nu een brommer, taxi of touringcar is, het gebeurd met een snelheid, als je met je ogen knippert zitten ze al naast je.

Dan het brommertje, ik had al gememoreerd hoe dit ding wordt gebruikt.
In de stad hebben alleen de bestuurder een helm op, tenminste, als het een man is, vrouwen dragen hun helm...... aan het stuur.
Het is een familie voertuig, dus dan gaat ook de hele familie mee.

Het is jammer dat ik hier geen filmpje kan laten zien, maar dat het huiveringwekkend is kun je van mij aannemen.

Die middag word het ruim 25 graden en is het heerlijk genieten van de zon.

s'avonds een diner "met Folklore"
We worden met busjes naar een afgelegen gebied getransporteerd en belanden in een Ali Baba achtige setting wat een enorme indruk maakt.
Ali word door een groepje zingende en dansende dames op de dansvloer gesleurd en mag een dansje meedoen.

                  Ali geniet van het dansje met de Marokkaanse schonen.

Het eten gebeurd in een enorme Ali Baba tent en de vleeseters krijgen een compleet geroosterd lam opgediend. Tijdens het eten krijgen we voortdurend bezoek van 1 van de vele dans en muziek groepen.
Na afloop van het diner worden we naar buiten gedirigeerd, alwaar een enorme show met paarden in een grote Arena wordt opgevoerd.
Een halfnaakte dame doet een buikdans en het moet vermeld dat zelfs met kleren aan de avond kilte aardig fris aanvoelt.

Morgen een vrije dag dus op naar Marrekech

Marokko dag 18

Marrakech

We gaan het binnenland in richting Marrakech, een van de 4 koning steden.
Ruim 160 km via een steeds veranderend landschap. Je merkt dat het landinwaarts steeds meer dor wordt en je vraagt je af waar de schapen van moeten leven.

Ik weet niet of het typisch Marokko is, maar rijdend door een dor landschap op een 4 baans weg, waar dan plotseling een bergketen op duikt geeft mij het gevoel door een of andere Amerikaanse staat te rijden.

Maar als dan even later, midden in het het land, een kasba opduikt is dat weer helemaal Marokko waar ik ben en ik begin van dit land te houden.

Hoewel een aantal mensen van de groep al in aanraking is geweest met de politie, ervaar ik de vriendelijkheid van de mensen in Marokko als een warme douche. Hoewel ik al wel een aantal keer de onvriendelijkheid van Marokanen onderling heb ervaren. Nu is dat wel steeds in een Marjane geweest en daar zijn de verhoudingen toch een beetje zoek.
In de Marjane komen alleen buitenlanders en de meer vermogende Marokkanen, die laatsten beschouwen kennelijk personeel als iets minderwaardig.

Ik moet nog even een stereotype beeld van dit soort reizen bevestigen. Vanmiddag wordt een eerste "happy hour" afgekondigd. Met z'n allen in een kring met een glaasje van de begeleiding. Eigenlijk is het voor de dagelijkse mededelingen, maar het plaatje is er niet minder mooi om.

Morgen gaan we Marrakech onveilig maken. Nu is dit soort omkering.
Marrakech is een zeer toeristische stad die bekend staat om zijn zakkenrollers. Ook wordt aangeraden om een officiële gids te nemen, omdat je anders, tijdens je bezoek aan de stad, lastig wordt gevallen door nep gidsen.

Marokko dag 17

Ounara

De hele dag zonder vast plan, totdat iemand ontdekt dat er aan de overkant van de straat een soort coöperatie van vrouwen is waar noten van de Argania boom verwerkt wordt tot vitamine rijke olie.

Het verhaal gaat dat een tijdje geleden deze noten nog gegeten werden door geiten, die daarvoor in de bomen moesten klimmen. De half verteerde noten werden door de vrouwen uit de uitwerpselen gezocht en tot olie geperst.

Met een groepje mensen wordt een bezoekje gebracht aan deze coöperatie  die subsidie ontvangt van de regering ter bevordering van de emancipatie van de vrouw.
Vol trots laten de vrouwen hun kleinschalige fabriekje zien. De noten worden met de hand van hun doppen ontdaan. Dit gebeurt met een steen en vergt een zekere handigheid. Mij word aangeboden het ook eens te proberen, maar ik heb mijn vingers lief en bedank hartelijk voor de eer. Als ik even later zie dat de meeste dames blauwe nagels hebben omdat ze nog regelmatig misslaan, ben ik mezelf erg dankbaar.

De olie schijnt goed te zijn voor de meeste kwaaltjes en je kunt het smeren, maar eten schijnt ook goed te zijn.

Even verderop zit ook een wijncave waar we nog een bezoekje aan brengen.
De biologische wijn, die daar wordt gemaakt, wordt enkel gebruikt voor binnenlands gebruik in restaurants en hotels.

Morgen gaan we meer het binnenland in en wel naar Marrakech.
Een rit van 170 km. 

Marokko dag 16

Essaouira  Arabic: الصويرة "de parel van de Atlantische oceaan"

Met de bus, nou ja als dat de naam bus mag dragen. Gammel is de omschrijving van het vehikel, maar het rijdt zullen we maar zeggen.

Dit stadje staat bekend om zijn hout, het zgn.  Thuja hout, wat een heerlijke geur verspreid als het bewerkt wordt.

De souks in het stadje gaan in elkaar over, zodat het lastig is je te oriënteren.
Afgezien van de hout sculptuur winkels zijn er diverse winkeltjes met prachtige kleden en stoffen in allerlei kleuren.

Het fotograferen blijft een probleem, op het moment dat ik een foto ga maken, komt iemand uit een winkeltje gestapt, met zijn hand voor z'n gezicht.
Excuses helpen dan vaak wel, maar het blijft problematisch.

In dit winkeltje raken we beide verliefd op een en dezelfde vrouw, het is liefde op het 1e gezicht en dan weet je het wel, want een extra vrouw kost geld.

Dat Ali even later een vel rood leren jasje koopt betekent dit,  dat ons budget van deze maand er in 1 middag doorheen is gejaagd.
Dat wordt de rest van de maand brinta eten.

Na een bezoekje aan een werkplaats, waar ze mooie ingelegde meubels maken en ons trakteren op demonstratie houtsnijwerk, kom ik even verderop in de souk deze deur tegen.

Het wordt hoog tijd om de inwendige mens te versterken en we gaan op zoek naar een restaurant. Het wordt dit restaurantje niet, want we komen anderen van de groep tegen die een heel goed plekje weten om te eten.
We belanden bij de haven, waar een aaneenschakeling van vis tentjes staan.
Allemaal met een andere eigenaar, met als gevolg, een soort gevecht om de gunsten van de groep potentiële eters. Stel je voor, 15 knapen staan voor hun eigen eet tentje prijzen te schreeuwen. Om van de ene naar de andere te komen, moet je jezelf langs deze knapen forceren, ze houden je gewoon tegen.
Als het niet zo vermakelijk was, zou je je blauw ergeren.
We eindigen in een tent waar een prijs van 40 Dirham wordt afgemaakt.
Aan het eind van de maaltijd proberen ze op Marokkaanse wijze extra geld te verdienen, bv. een tip voor man die de vis bakte, nou laten we zeggen, een poging deed de vis te cremeren.

Het moet gezegd, Marokko is en blijft een prachtig land.

Marokko dag 15

Ounara

Om 10 uur vertrek, nadat ik door een Fransman de toegang tot het lozen van het toilet en afvalwater wordt geweigerd. Voor een stenen trap heeft hij zijn aanhangwagen geparkeerd en verbiedt mij er omheen te lopen omdat een mede reiziger 'met opzet' met zijn toilet cassette tegen zijn camper heeft geslagen (denkt hij). Ik moet werkelijk oppassen om niet een onuitsprekelijke hekel aan Fransen te krijgen. Zeker in Marokko hebben ze een attitude van: "Dit land is van ons, of in ieder geval geweest"

De kustweg naar Ounara is in 1 woord adembenemend. Stel je even een zeer smalle asfalt weg voor, waar aan de randen enorme gaten zijn ontstaan door het vele gebruik van vrachtwagens. Het andere adembenemende aspect is het uitzicht. De, aan de kust ondiepe, oceaan trakteert ons op een diversiteit aan tinten bruin.

Onderweg ontdekken we, dat we niet meer ver verwijderd zijn van de Sahara, want steeds vaker komen we kamelen tegen die als lastdier worden gebruikt.

De tijdens de rit door Ali gemaakte foto's geven een mooi beeld van deze belevenissen.

Het meest gebruikte lastdier is de brommer en de eigenaren misbruiken hun voertuig tot de limiet.

Morgen gaan we Essaouira bekijken. Dit stadje staat op de lijst van UNESCO van werelderfgoed.

Marokko dag 14

Safi 2e dag

We worden wakker met stormachtige regen, dus wordt het bezoek aan Safi uitgesteld naar s'middags half drie.
Zon is ons deel als we Safi inlopen. Nu staat de kampeerplek op een hoge heuvel, dus gaat de heenweg crescendo, voor de terugweg is mij een taxi beloofd dus dat zal geen probleem zijn.

Safi staat bekend om haar keramiek, nou dat hebben we geweten.
Al aan het begin van het stadje worden we aangesproken door een jongeman, die we de rest van de middag als gids inhuren. Nu is het doorgaans slim om van tevoren een prijs af te spreken, voor welke dienst je ook wordt aangeboden.
We worden door allerlei krochten van het stadje gevoerd en belanden in een soort kelder, waar een 'artist' aan het werk is.

Plotseling verdwijnt de artist met zijn benen in een soort gat om een demonstratie te geven en achtereenvolgens tovert hij uit een brok klei een tajine, een kandelaar, een Amerikaanse asbak en twee vaasjes.

Na de demonstratie komt de onvermijdelijke verkoop van de diverse artikelen.
Het onderhandelen en afdingen bereikt een hoogte die door een aantal mensen als niet acceptabel wordt ervaren.

                           Maar dat de artikelen mooi zijn staat buiten kijf.

s'Avonds worden we door de organisatie uitgenodigd om de maaltijd in het aanwezige restaurant te nuttigen. De couscous met 8 verschillende groenten laten we ons smaken. Een beetje sneu kijken onze tafelgenoten als zij hun tajine deksel optillen. Nog niet een vierde van de hoeveelheid die wij krijgen, zit er in hun tajine. Lang leve het vegetarische eten.

Morgen reizen we naar Ounara 150 km langs de kust.

Marokko dag 13

Safi

Vandaag een onstuimige reisdag, 150 km, naar Safi een kustplaats aan de oceaan. De gehele reis voert ons langs een kustweg.
Windkracht 8 tot 9 vanuit de oceaan wat in de camper tijdens het rijden het effect geeft van het opgetild worden op een golf en even verder weer neergezet worden, het is alsof we in een boot varen.

Over het rijden in Marokko het volgende. Over het algemeen zijn de mensen in het verkeer zeer vriendelijk, maar het lijkt alsof er een enorme chaos heerst.
Je nadert een verkeerslicht dat op rood staat, plotseling gaat het verkeerslicht uit. Dit hoeft niet altijd te beteken dat je door mag rijden, soms doet alleen groen het niet, of wordt alles overgenomen door een verkeersagent. Dit laatste zie je dan niet, omdat de agent even verderop, of aan de overkant van een rotonde/verkeersplein staat.
Soms kan het ook betekenen, dat gewoon de stroom is uitgevallen.
Toeteren: er wordt in ingewikkelde situaties vaak en veel getoeterd.
De ene keer is dat om je te vertellen dat je door mag rijden, de andere keer om je te waarschuwen dat een ander voertuig er door wil.
Het is om het even, ze zijn en blijven vriendelijke verkeer deelnemers.

Soms gaan auto's belachelijk langzaam voor je rijden en krijg je de neiging om in te gaan halen. Maar dan merk je dat even verderop een politie controle plaats vindt. Hoe ze e.e.a. weten mag Joost weten, maar ze beschermen je hiermee voor al te roekeloos rijgedrag in de buurt van politie controle.

Welke je zeker niet over het hoofd mag zien is het Marokkaanse stop bord

 Deze staan vaak bij rotondes, waarbij dan aan de overkant politie staat om je gedrag te controleren. Want wat ik al eerder memoreerde, politie is er voldoende op de been.

Morgen gaan we Safi bekijken, tenminste, als de storm gaat liggen.

Marokko dag 11 & 12

Mohamedia-El Jadida

Zoals gezegd een reisdag van 132 km, dus dat wordt rustig aan doen vandaag.
Een aantal mensen willen graag naar de Marjane om nog wat inkopen de doen.
Omdat wij met een TomTom rijden komen er al gauw een aantal equipe's zich aanmelden met ons mee te rijden. Een aantal heeft geen Tom-Tom en vinden het prettig achter iemand aan te rijden. Hoewel het verboden is met meer dan 3 campers achterelkaar te rijden ontstaat er een sliert van 5 campers richting de Marjane.
Even over de "Marjane". Dit zijn gigantische supermarkten met daaraan gekoppeld zeer westerse winkels voor make up, kappers, telefoon winkels en b.v. TV shops, die voor het grootste gedeelte gericht zijn op de buitenlander en welgestelde Marrokanen. Ondanks het alcohol verbod voor moslims is hier wel te koop. De Marokkanen verlaten dan wel de winkel via een speciale uitgang.
Werkelijk alles is er te koop, maar de prijzen zijn hoger dan in de normale winkels in Marokko.

Onderweg naar El Jadida komen we plotseling hoge vrachtwagens tegen, die ook nog eens op hun dak koeien vervoeren. De eerste keer dat je dat ziet geloof je je eigen ogen niet, maar bij de tweede is de verbazing gezakt en vraag je jezelf af hoe zoiets bij de viaducten gaat. Of het moet zo zijn dat de koeien geleerd is dan even te bukken. Iemand kan ons later vertellen, dat de dieren met de nek aan de vrachtwagen zijn gebonden, dus niet rechtop kunnen staan. Dat verklaart waarom we zo weinig koeienkoppen op de weg zien liggen.

De camping is primitief en wij prijzen ons gelukkig, dat we alle sanitaire faciliteiten aan boord hebben en daardoor niet van het plaatselijke sanitair afhankelijk zijn. Het ruikt bij de wc en douches zeer vreemd en nadat ik wat onderzoek heb verricht stuit ik op het volgende.

Een plaatselijk visser heeft zijn handel in het toilet schoongemaakt en is nu de camping over om het aan de man te brengen. Dat de plee ontiegelijk stinkt, kan hij niet mee zitten.


Marokko dag 12

s'middags even  met de buren naar het dorpje.

Nou, dat even is weer en hele belevenis geworden.
In het begin lopen we met z'n viertjes, maar er ontstaat een soort "zwaan kleef aan" en voor we in het stadje zijn lopen we met z'n achten.

Plotseling ontstaat er een enorme hoosbui en schieten we een, voor de helft met golfplaten, overdekte vismarkt in.

 Even verderop staat een kraampje waar enorme bulten gebakken vis op borden wordt geschept. Voor 30 Dirham krijg je een bord vol met allerlei soorten vis. Op een gegeven moment hoor ik iemand zeggen:
"gadverdamme, die vent zit daar met zijn handen te eten".
Een kwartier later zit hij zelf aan een bord vol vis, met zijn handen te eten.

Ik heb voor de liefhebber de viskoppen even bij elkaar gezet, wie ze herkend mag het zeggen.

Ook heeft het stadje een Portugees kwartier. Een ommuurd gedeelte, van waaruit de verdediging van het stadje toentertijd werd georganiseerd.
Voor dat Portugees garnizoen was veel water nodig en daarom werd een aparte watertoren gebouwd die sinds 1500 nog steeds bestaat.

Even later wordt ons duidelijk gemaakt dat we de watertoren ook van binnen kunnen bekijken. Door een prachtig kereltje worden we ongevraagd getrakteerd op een soort van rondleiding.

Deze ondergrondse wateropslag wordt pas rond 1939 ontdekt als een winkelier zijn winkeltje iets wil uitbreiden en een muur weghakt.

Morgen een reisdag van 150 km naar Safi

Marokko dag 10

Casablanca

De Hassan II Moskee

De ochtend wordt besteed door een bezoek te brengen aan de op 2 na grootste  Moskee van de wereld.

1. Al-Masjid al-Haram, Mekka (Saudi-Arabië) 

2. Moskee van de Profeet, Medina (Saudi-Arabië)

3 De Hassan II Moskee Casablanca (Marokko)

Om een idee te geven van de grootte, de minaret is 200 meter hoog.
De moskee is gedeeltelijk op of over het water gebouwd en refereert aan een vers uit de Koran: "The trone off God was on water"

Er is ruim 6 jaar aan gebouwd door ruim 10.000 werklieden en beslaat 20.000 vierkante meter. Onder het plein voor de moskee loopt een vierbaansweg.

Om een idee te geven; er kunnen 25.000 mensen tegelijk in de moskee  bidden.  Buiten is er dan nog voor ruim 1000.000 mensen gelegenheid om te bidden.

Het bidden wordt natuurlijk alleen door de mannen gedaan, vrouwen bidden ergens anders, in ieder geval uit beeld.

Het 5x per dag ritueel wassen kan in een immens grote was zaal. Het is zeer imponerend te zien hoe groot alles is. Om 1 fontein kunnen 26 mannen zich wassen en er staan 41 fonteinen onder moskee.

De 2 Hammams  onder moskee zijn ook van een omvang die maar moeilijk voor te stellen is.

Het plafond, waarin de luidsprekers onzichtbaar zijn weggewerkt kan open.
Het is lastig om op papier uit te drukken hoe groot dit complex is.

Morgen weer een reisdag naar El Jadida

Marokko dag 9

Rabat

Met de bus naar Rabat en daar wordt het wachten tot onze gids zich meldt. Gelukkig duurt dat maar een half uurtje.

Rabat is om te beginnen een grote stad en dat zie je direct terug aan de kleding van mensen. Was het op het platteland bijzonder iemand in westerse kleding tegen te komen, hier is het omgekeerd.
Het eerste bezoek is aan het mausoleum waar Mohammed V ligt opgebaard  Mohammed V (was de sultan van Marokko) is door de Fransen het land uitgedonderd en in 1956 weer teruggekomen als koning met open ideeën en dus de grondlegger van de onafhankelijkheid en het tegenwoordige "moderne" Marokko.

Aan besparen op bewaking wordt hier niet echt gedaan. Op ieder hoek staat een wacht wel of niet op een paard. Het zijn heel vriendelijke jongens, wat ik trouwens wel over de hele Marokkaanse bevolking kan zeggen.

Bij het paleis van de koning komen we weer een staaltje bewaking tegen.
Uit alle vormen van gezagsdragers is wel een groep bewakers samengesteld.

Deze mannen staan hier heel stoer te zijn maar let even op de volgende foto.

 Ook nog verschillende soorten politie en daar tussenin burger bewaking.

Even over onze gids:
Het wordt tijd voor de lunch en meneer heeft al wat geregeld nl., dat we voor 150 Dirham p/p goed en veilig kunnen eten. Aangekomen in het restaurant zien we een menu liggen waar een lunch van drie gangen 99 Dirham kost.
Onze assistent reisleidster stapt op de gids af en na enig tumult druipt meneer af en krijgen we het menu voor 99 Dirham. Maar zij krijgt nog wel even een zeer vrouwonvriendelijke "sit down" naar haar hoofd geslingerd.

Na de lunch op naar de Kasba. Een Kasba is hier in Rabat een ommuurd gedeelte van de stad en wordt door de bewoners zelf onderhouden.
De huizen zijn allemaal wit geschilderd, maar de onderkant is blauw gemaakt.
Dit zou de vliegen op afstand houden. De trottoirs zijn allemaal wit gemaakt met een soort kalk, anders zouden ze spekglad kunnen zijn.

De buitenkant van de Kasba is geheel ommuurd en ligt tegen een heuvel van de stad Rabat

En de binnenkant van de Kasba ziet er dan vervolgens zo uit. In de straatjes  heerst een sirene rust.

Morgen Casablanca.