Wommels 4

Vandaag staat geheel in het teken van de trouwerij van Siety en Tjerk. De ambtelijke voltrekking vindt plaats in het oude stadhuis van Franeker.

 

Dit prachtige stadhuis werd gebouwd in 1591 en is nog een van de weinige voorbeelden van de renaissancistische bouwkunst van Friesland. Het bordje op de deur vertelt ons dat hier de trouwerij plaats zal vinden en daarom voor bezoek gesloten is.

Dus wandelen we eerst maar even naar de Martinikerk van Franeker. Deze kerk, uit de 15e eeuw, was oorspronkelijk gewijd aan Martinus. Het is een zogenaamde pseudobasiliek.

 

De kerk heeft dertig pilaren tussen het middenschip en de zijbeuken en twaalf pilaren rond het koor. Op de pilaren bevinden zich fresco's met afbeeldingen van heiligen.

Als we bij het stadhuis terugkomen stuiten we op de familie van Rossum, die kennelijk met televisie opnames bezig zijn.

Als we de ouders van de bruidegom zien aankomen, kan het nooit meer lang duren voordat het bruidspaar arriveert.

Tot onze verbazing worden we uitgenodigd om de voltrekking, in het stadhuis, bij te wonen. Daarmee worden we opgenomen in het perfect voorbereide protocol.

Terwijl de ouders in spanning zitten te wachten op het bruidspaar, slaat mij de schrik om het hart als ik de bruidegom alleen en met gebogen hoofd zie aankomen.

Als ik dan ook nog de vader van de bruid de trouwzaal zie verlaten, lijkt een aanstaand drama compleet.

Echter, ook dit is onderdeel van een secuur uitgevoerd protocol, waarbij de vader van de bruid haar officieel “weggeeft”.

De toespraak van de ambtenaar wordt met zoveel trots gevolgd door de bode, dat deze vervolgens het bruidspaar uitnodigt, zich op de gang op te stellen zodat “ze beiden ONS, de aanwezigen, kunnen feliciteren. Overigens redt de ambtenaar nog de fotograaf, als ze merkt dat de obligate kus, na de ceremonie, door deze professional wordt gemist en nodigt het bruidspaar uit “de kus” te herhalen en iets langer vol te houden.

Dan volgen een hele serie “fotomomenten” voor het prachtige stadhuis van “Fretsjer”.

Om zeven uur volgt de kerkelijke inzegening in de Martinikerk, maar dan die in Easterein. Aansluitend is het feest in Wommels tot in de late uurtjes.

Wommels 3

“Nog veel amusement toegewenst”, met deze woorden nemen vanmorgen onze Belgische buren, om half tien, afscheid van ons. Een uurtje daarvoor heeft hij een uitgebreide conversatie, pal onder ons raam, met een landgenoot. Dit in combinatie met een al tijden zoemende mug om mijn hoofd, maakt bij mij het humeur er niet beter op.

Maar gelukkig word ik, na de koffie, op de fiets gesleept en verbetert mijn humeur per kilometer. We zijn nog niet eens zo ver weg, als ik aan de zijkant van het smalle pad langs de “Boalserter Feart” het volgende gedicht tegenkom.

Om Wommels hinne

ik hâld fan de hertstocht fan de Wâlden
it smûke fan in beamwâl op ‘t Heechsân
it stege fan de klaai leit my ek nei
blommen fekken kleuren yn ‘e Bjirmen
de slinger fan de Slachte troch it lân

mar sljocht bin ik op Spannum en Kûbaard
dy sealtektoer, sa’n âlde pastorije
it stompe en it spitske byinoar
om Wommels hinne lizze hert en aard

en ik dichtsje en dichtsje my in bân
al dy fersen wurde rûte en wei
dy’t ik begean wol dy’t ik ferstean wol
en yn ‘e fersen steane loft en lân

troch: Willem Abma

Deze en vele andere Friese gedichten begeleiden ons op een prachtige fietstocht, allemaal geplaatst op een bord langs de fietsroute.

Schilderijtjeswaardig zijn deze doorkijkjes, wat nog eens versterkt wordt door het prachtige weer op deze 8e september. Edens, Hennaard, Rien, Lutkewierum, allemaal plekjes waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan en waar een oorverdovende rust heerst.

 

In Itens gaan we toch nog even op zoek naar het oude huis van Jikke en Mink. Met behulp van het geheugen van Ali en een overbuurman, lukt het ons 35 jaar terug in de tijd te gaan.

Opeens ontdekt Ali de “Slachtedyk”. Dit is een bijna 42 kilometer lange slaperdijk (noodwaterkering) door de Friese streek Westergo. De dijk loopt tussen de dorpen Oosterbierum en Rauwerd. De dijk staat ondermeer bekend omdat, om de 4 jaar, de “Slachtemarathon” hier wordt gelopen. Wij fietsen er maar een klein stukje over.

Voor wie vindt dat de windmolens afbreuk doen aan het landschap, moet nog maar eens goed, of met andere ogen, kijken.

Wommels 2

Het belooft weer een prachtige dag te worden in opmaat naar de trouwdag aanstaande vrijdag. Om die dag maar vooral niet te verdwalen in het weidse Friese landschap, gaan we op een verkenningstocht.

De Friezen weten het al wel, tenminste, als ze er nog oog voor hebben, maar wat is het een mooie wereld. We fietsen eerst maar eens naar Easterein, waar de kerkelijke inzegening zal plaatsvinden. Dit doen we via “Skrok” en de “Greidhoeke”, waar we pardoes een boerenerf opfietsen. Gelukkig staat de plaatselijke postbode ons de juiste weg aan te wijzen.

“Het land is weids en de weg is smal: “deze tekst zou zomaar het begin van een huwelijks-toespraak kunnen zijn” en in de verte ligt Easterein.

De Martinikerk is een in de 14e eeuw gebouwde kerk, gelegen op een omgrachte ophoging. De voorganger was van Tufsteen gebouwd en een deel, van die steen, is nog in deze kerk zichtbaar. De kerk bezit een zeldzaam doksaal. Het doksaal bevat achttien Bijbelse taferelen uit zowel het Oude als het Nieuwe Testament.

Ook vandaag gaat de zon onder, maar deze keer op een bijzondere manier en dat levert mooie plaatjes op.

Ik teken voor morgen nog zo’n dag.

Wommels 1

We kunnen maar niet wennen aan het vele licht in onze slaapkamer. Dus worden we vroeg wakker. De plannen liggen als volgt. Eerst naar de kapper, boodschappen inslaan bij de Albert Heijn en dan richting Wommels. Wommels is een terpdorp en de hoofdplaats van de gemeente Littenseradeel in de Nederlandse provincie Friesland. Het dorp telt ongeveer 2200 inwoners. Wommels is een belangrijk centrum voor het kaatsen omdat elk jaar de Freulepartij hier gespeeld wordt.

Waarom Wommels? Wij zijn uitgenodigd voor het huwelijk, aanstaande vrijdag, van Tjerk en Siety, zoon en aanstaande schoondochter van Jikke en Mink. Het feest is in Wommels, dus zoeken wij een plekje daar in de buurt, want wij komen natuurlijk “Wer op e knibbels nei hûs”. Waarom zo vroeg? De weersverwachting staat op warm en mooi weer, dus gaan de “oudjes” weer massaal op stap met hun camper. In het haventje is maar plek voor 5 campers, dus haast is geboden. Dat is maar goed ook, want als we aankomen is er nog net 1 plekje over. We ruilen nog wel even van plaats met onze Belgische buren, want anders heb ik geen satellietontvangst en dat kan natuurlijk niet. De Belgen denken toch dat ze hier, in het hoge Noorden, geen Belgische televisie kunnen ontvangen.

We staan hier in het minuscule jachthaventje van Wommels, maar wat hebben ze het hier perfect voorelkaar. Alles wat je nodig hebt is hier aanwezig. Toiletten, douches, afvoer van diverse afvalproducten, noem het maar op. Alleen WiFi is hier niet aanwezig, tenminste, totdat ik een WiFi antenne ontdek en de code van een Sneeker, op de boot met de parasol, heb ontfutseld. Wij houden het hier wel een paar dagen uit!

Maar stilzitten zit Ali niet in het bloed, dus gaan de fietsen eraf en worstelen we, tegen de wind in, richting Bolsward.

Wat is het toch een prachtig stadje, dat Bolsward. Je kijkt werkelijk je ogen uit, naar de prachtige oude panden, die wonderwel in een nog uitstekende staat bewaard zijn gebleven. Alles komt mij wel voor alsof het gekrompen is, want in mijn gedachten was alles groter. Zo jong was ik nou ook weer niet tijdens mijn Gezel-Timmerman opleiding in Bolsward.

We ploffen bij een soort van cafetaria op een stoel en Ali gaat zich te buiten aan een enorme sorbet. Ik houd het bij een espresso, maar dat mag niet die naam hebben. Aan de bevallige bediening vraag ik of het apparaat stuk is, maar dat blijkt niet zo te zijn. Even later komt ze op mijn vraag terug “Wat eraan verbeterd kan worden”. Kijk, zo ga je met je klanten om. Ook een meneer, die kennelijk een hersenbloeding of iets dergelijks heeft gehad, wordt met alle egards behandeld. Je komt ze niet zo vaak meer tegen ”goed personeel”.

De Sint-Franciscuskerk is een in 1932 ontworpen rooms-katholieke kerk in een expressionistische art-Deco stijl. Dat Art Deco, had ik wel gezien, dat  “expressionisme” was mij even ontgaan.

Mij vallen natuurlijk die “troepjes”op, die tussen de voeten van Sint Antonius liggen en ik krijg van de pastoor te horen dat St. Antonius de heilige van de vermiste spullen is. Hij zelf was eens zijn autosleutels kwijt en bad uiteindelijk tot Sint Antonius. Zie daar, zijn sleutels vond hij weer. Zijn kleindochter, van 6 jaar, had ze versleept.

Heel even Groningen

8 uur is best vroeg voor oudere mensen, maar we willen een beetje op tijd bij de firma Fassbender in Oldenburg zijn.

De koelkast weigert de laatste tijd mijn bier koel te houden, tenminste op gas. Nu is dat voor het bier niet een geweldige ramp, maar het vriesvak vriest niet meer. Fassbinder is Hymer dealer en ze geven altijd een geweldige service. Met deze woorden haal ik ook per telefoon “Meister” Aufhinke over om ons “even tussendoor” te helpen, anders moeten we 3 weken wachten.

Op de naastgelegen camperplek is het rustig, terwijl er normaliter, veel campers op hun beurt te wachten. Ik meld mij bij “der Meister”, maar die kan ons niet in het systeem vinden “keine Verabredung”. Ik moet nog even mijn “Uberredungs-Künste” aan de dag leggen en dan wordt er iemand uit zijn pauze gebeld. De jongeman is niet blij, schroeft de brander uitelkaar, blaast de boel door en klaar is Kees. Als ik mij later  bij Heer Aufhinke meld voor de kosten, mag ik een “Spende” in de koffiepot doen. Niet meer dan een uurtje later rijden we richting Old Ambt Glasblazerij in Booneschans, nabij Bad Nieuweschans.

Johan en Ruby komen met een, voor hen, prettige mededeling. Hun prachtige boerderij is, op een haar na, verkocht en liggen er al kant en klare plannen om te verhuizen naar Normandië, Frankrijk. Dus binnenkort “Verreries en Normandie”

Nu even de was en de tuin doen in Groningen en dan op naar Friesland.

Camping Aschenbeck Dötlingen 4

“Het dondert en het bliksemt en het regent meters hier” (vrij naar een tekst van Guus Meeuwis) .

Nu vallen die meters wel mee, maar nat wordt het hier zeker. Schreef ik een paar dagen geleden over de teloorgang van het restaurant op deze camping, ook de rest van de camping heeft te lijden onder het verval.

De afgedankte caravans worden, min of meer, buiten het oogveld opgeruimd. Je vraagt je soms af waarom deze onderkomens zijn afgedankt.

 

Natuurlijk zijn er plaatsen die op en top worden onderhouden en verzorgd, maar voor een vierde deel van de camping is dat niet het geval.

Een paar jaar geleden was dit huisje nog in aanbouw. Zo te zien heeft niemand er ooit zijn vrije tijd doorgebracht. In ieder geval is er geen onderhoud gepleegd. Als Ali even een rondje maakt en een Nederlander, met een vaste plek, ondervraagt krijgt ze te horen dat het nooit bewoond is geweest. Dit in verband met onbedoelde gezinsuitbreiding, door zijn toedoen, bij een inwoonster van het dorp.

Hoelang wordt hier nog gebruik van gemaakt, of is de maaimachine defect? Van dit onderkomen zijn de bewoners in geen 7 jaar geweest. Zo zie, foto’s maken is één, maar het verhaal erachter is een ware verdieping. 

Laat de tijd zijn werk doen, ‘t leven gaat zoals het gaat. Maar zorg dat je erbij bent, dat je weet dat je bestaat. Laat de vreugdevuren branden, doe het onrecht in de ban.

Geniet met volle teugen, pluk de dag zoveel je kan.

(die Meeuwis kan er wat van)

Camping Aschenbeck Dötlingen 3

Vandaag verkennen we het dorpje Dötlingen en dat is geen onverdeeld genoegen.

Allereerst stuiten we op een “houtsnijderij”, maar dan eentje waar het iets groffer toegaat. We stellen ons voor dat dit met behulp van een kettingzaag gebeurt.

Deze oeroude eik staat midden in het dorp en is werkelijk meer dan 1000 jaar oud. Er gaan verhalen dat deze eik op een oud Germaanse „Thingsstatte“ staat. Dit was vroeger een verzamelplaats waar „Recht“ werd gesproken. Al ziet de eik er niet meer levensvatbaar uit, maar leven doet hij nog in volle glorie. Ali kan niet van de andere kant fotograferen omdat er een “zeepkistenrace” wordt voorbereid en het afgezet is.

Op naar de St Firminus Kirche. Deze kerk behoort tot de een van de oudste kerken en stamt uit de 11e eeuw. Zijn naam heeft hij te danken aan de Bisschop van Amiens, die als martelaar op een brandstapel is geëindigd.

Als we het kerkje binnenstappen wanen we ons de eerste minuten als in een sprookje. Niet in het minst door de aankleding voor de trouwerij die aanstaande is.

De afbeeldingen van profeten en apostelen worden begeleid door een tekst van diezelfde profeet of apostel.

 

Het altaar wordt “gesierd” door een nietszeggende afbeelding, terwijl de preekstoel weer prachtig beschilderd is.

De muzikanten arriveren in de kerk, om de trouwdienst op te luisteren en samen met het orgel de sfeer neer te zetten. Ik hoop wel van harte, dat het toekomstige echtpaar een beter “samenspel” in het verschiet ligt dan deze muzikanten aan de dag leggen. Ik vlucht in ieder geval maar het kerkje uit.

De omgeving van het kerkje is evenzeer zo sprookjesachtig als het interieur is en hopelijk maakt dat, voor het bruidspaar ten opzichte van de muzikanten, veel goed.

Camping Aschenbeck Dötlingen 2

Gisteravond, als we gesetteld zijn, trakteren wij onszelf op één van de geneugten van deze camping. Iedere keer, als we hier komen, brengen we een bezoek aan het restaurant, dat min of meer verbonden is aan de camping. Maar terwijl ik mij al verheug op “Kate’s Pfanne”, komt de teleurstelling, “ze zijn gesloten”. Op een klein papiertje wordt gemeld dat ze verhuisd zijn.

  

Het blijkt naar “Landhotel Dotlingen” te zijn, midden in het dorp. De barkeeper weet ons te vertellen dat de eigenaars, die nu aan het inkopen zijn voor een grote bruiloft op zaterdag, zo dadelijk terugkomen. Ik bestel mijn “Pfanne”, Ali neemt schol. Als eerste meldt de eigenaar zich bij onze tafel. Handen worden geschud en de reden van de “Umzug” wordt ons verteld. Als even later de eigenaresse bij ons aan tafel komt zitten, wordt ons de werkelijke reden duidelijk. Ze loopt helemaal leeg en wij verbazen ons over zoveel openheid, van haar kant. Zonder in details te treden kun je spreken van een enorme vertrouwensbreuk met de eigenaar van de camping. Eén ding kan ik wel zeggen, ze ziet er een stuk relaxter uit dan de laatste keer dat we haar zagen. Terwijl het runnen van een hotel wel veel meer werk met zich meebrengt, dan alleen een restaurant op een camping.

Het eten heeft niet te lijden gehad van de verhuizing en smaakt weer voortreffelijk.

Vandaag gaat het naar Wildeshausen, want we zijn nieuwsgierig naar de uitvoering van de camperplaats aldaar. De laatste keer dat we er stonden, kwamen mannen met spuitbussen oranje verf, om de “nieuwe” plekken aan te duiden.

Gelukkig zijn de “tekentafel” plannen door een meer verstandige ontwerper overgenomen, want het ziet er allemaal prima uit. Eigenlijk zijn er maar twee plaatsen bij gekomen en alles is nu verhard. Ook nieuwe stroompalen erbij en je staat hier nu voor € 5,- per nacht met gratis stroom.

Als we terugwandelen naar het centrum van Wildeshausen valt ons allebeide iets op. Nog nooit zagen we in Duitsland zoveel vrouwen die hoofddoekjes dragen. Nu we erop letten zien we werkelijk heel veel buitenlanders rondlopen.

Ali leeft zich op de terugweg helemaal uit op de Hunte, een klein riviertje, dat we helemaal volgen op de weg terug naar Dötlingen.

Camping Aschenbeck Dötlingen 1

Ik ben het bier uit de koelkast aan het opdrinken, want de camper ruikt naar een melkfabriek. Dat klinkt nogal cryptisch en dat is het ook.

Vanmorgen om 8.00 uur gaat de wekker op deze “reisdag”, want het gaat vandaag naar Dötlingen. Het dorpje stelt niet al teveel voor maar werd bekend doordat er zich een kunstenaarskolonie bevond, waar onder andere Otto Pankok werkte. Hij was een Duitse schilder, graficus en beeldhouwer die met name actief was ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Hij legde het leven vast van groepen, die door de nazi's vervolgd werden, zoals de joden en zigeuners. Dit bracht hem in conflict met de nazi's. Zijn kunst werd beschouwd als “Entartete Kunst”. Pankok stierf op 73-jarige leeftijd.

Doordat we lekker vroeg wakker worden, ontloop ik de “Hovenier”, die ook vandaag weer met zijn heggenschaar de natuur gaat “vernachelen”. Bij het afrekenen ruil ik ook onze oude Alugaz fles om, temeer deze al uit 2010 stamt en dus 6 jaar oud is. Dit omdat ik op deze camping flessen zie staan van 2020, die dus de eerste tijd nog niet gekeurd hoeven te worden.

TomTom heeft het weer op z’n heupen en brengt ons via de smalste weggetjes daar waar we willen wezen. Nu zijn we, na Engeland, niet meer zo schijterig dus is het nu genieten van de omgeving.

Want wie heeft er nu zin om hard te rijden als je deze aanzichtkaarten  voorbij ziet komen? Ik krijg trouwens het idee dat fotografe “Aaltsje” steeds beter wordt, of verbeeld ik mij dat nou?

Dan nu de cryptische beginzin en haar betekenis. Hierboven zie je de vloerkleden van de camper in de zon te drogen. Want als we nog nauwelijks onderweg zijn en door het dorpje Sneeren rijden, knalt er ineens iets. Als Ali omkijkt en een “Oh mijn hemel” uitroept, weet ik wat mij te doen staat. Zo snel mogelijk een plek om te stoppen opzoeken. De koelkast is open gesprongen en er is een liter “Butermilch” over de vloer uitgegoten. Nu ben ik er een ster in, om de schuld snel bij een ander te leggen, lees Ali, maar nu worden de rollen omgedraaid. “Dat komt door jouw flesjes bier, die hebben de deur open gedrukt!” Tja! Hier en daar wordt wat karnemelk opgedept en we vervolgen onze weg.

Geeft best wel een stoer gevoel, zo’n melkwagen te besturen.